Νέα οδηγία της Ε.Ε. για κατώτατους μισθούς – Πότε θα εφαρμοστεί στην Ελλάδα

Στο επίκεντρο των νομικών υπηρεσιών του υπουργείου Εργασίας βρίσκεται πλέον η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου (ΔΕΕ) σχετικά με την οδηγία 2022/2041, η οποία αφορά την επάρκεια των κατώτατων μισθών και έχει ενσωματωθεί ήδη στο ελληνικό δίκαιο με τον νόμο 5163/2024.

Η νομοθεσία αυτή, που θα αρχίσει να εφαρμόζεται σταδιακά από το 2025 έως το 2027, προβλέπει νέα διαδικασία προσδιορισμού του κατώτατου μισθού βάσει οικονομικών κριτηρίων, αλλά και γνωμοδοτήσεων από επιτροπή κοινωνικών εταίρων.

Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα σύστημα διαβούλευσης για τη διαμόρφωση των μισθών, ενισχύοντας τη διαφάνεια και τη συμμετοχή των κοινωνικών φορέων.

Οι αλλαγές που φέρνει η ευρωπαϊκή οδηγία

Ο νόμος 5163/2024, που κάνει λόγο για «επαρκείς κατώτατους μισθούς», επικαλείται τις υποχρεώσεις των κρατών-μελών για την προώθηση συλλογικών διαπραγματεύσεων και την εξασφάλιση ενός δίκαιου επιπέδου διαβίωσης για όλους τους εργαζομένους.

Η Ελλάδα οφείλει να ευθυγραμμιστεί με την ευρωπαϊκή πρακτική, εξασφαλίζοντας ότι η αναθεώρηση του κατώτατου μισθού δεν θα γίνεται αυτόματα, αλλά με βάση οικονομικά, κοινωνικά και εργασιακά δεδομένα.

Νομικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι το ΔΕΕ ακύρωσε τις «υποχρεωτικές ευρωπαϊκές κατευθύνσεις» για το πώς πρέπει να καθορίζουν τα κράτη-μέλη τους κατώτατους μισθούς, δίνοντας μεγαλύτερη ευελιξία σε κάθε χώρα να προσαρμόσει τη διαδικασία στις εθνικές της ανάγκες.

Νέο μοντέλο καθορισμού κατώτατου μισθού

Σύμφωνα με τον νόμο, για τα έτη 2025–2027, ο κατώτατος μισθός θα καθορίζεται λαμβάνοντας υπόψη:

• τις εισηγήσεις κοινωνικών εταίρων,
• τις γνωμοδοτήσεις των επιτροπών διαβούλευσης,
• και την επιτροπή εμπειρογνωμόνων.

Από το 2028 και μετά, θα θεσπιστεί ένα «μαθηματικό μοντέλο» αντίστοιχο με αυτό που εφαρμόζεται στη Γαλλία από τη δεκαετία του 1970, συνδέοντας την αύξηση του κατώτατου μισθού με τον δείκτη κόστους ζωής και την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.

Τι προβλέπεται για τις συλλογικές διαπραγματεύσεις

Η προώθηση των συλλογικών διαπραγματεύσεων παραμένει προτεραιότητα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς θεωρείται ο βασικός μηχανισμός για τη διασφάλιση επαρκών αμοιβών και δίκαιων εργασιακών σχέσεων.

Το υπουργείο Εργασίας αναμένεται να διαμορφώσει μέσα στο 2025 ένα νέο πλαίσιο διαλόγου, στο οποίο θα συμμετέχουν οι εργοδοτικοί φορείς και τα συνδικάτα, προκειμένου να συνδιαμορφώνονται οι τελικές προτάσεις για το ύψος των μισθών.

Τα κριτήρια και οι δείκτες αξιολόγησης

Η νέα οδηγία δεν προβλέπει δεσμευτικά όρια, αλλά ενδεικτικά κριτήρια που θα λαμβάνονται υπόψη κατά τον καθορισμό των κατώτατων αποδοχών, όπως:

• το κόστος ζωής (για νοικοκυριά με χαμηλό εισόδημα),
• η αγοραστική δύναμη του μέσου εργαζόμενου,
• και η εξέλιξη των γενικών μισθών στη χώρα.

Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι η ρήτρα για την αποφυγή υπερβολικών αυξήσεων δεν θα λειτουργεί ως «πλαφόν», αλλά ως μηχανισμός ισορροπίας ώστε οι αναπροσαρμογές να παραμένουν βιώσιμες και δίκαιες για την αγορά εργασίας.

Νομικοί κύκλοι αναφέρουν ότι το ΔΕΕ, αν και αναγνώρισε την ανάγκη επάρκειας των κατώτατων μισθών, δεν επέβαλε ενιαίο πλαίσιο για τα κράτη-μέλη, αφήνοντας περιθώριο εθνικής προσαρμογής.
Οι κοινωνικοί εταίροι, πάντως, υπογραμμίζουν πως η Ελλάδα πρέπει να τηρεί τα χρονοδιαγράμματα και να διασφαλίσει ότι η νέα διαδικασία θα ενισχύσει την αγοραστική δύναμη των χαμηλόμισθων.

Περισσότερα:

ΔΥΠΑ: Λήγει σήμερα (4/6) η προθεσμία για ενστάσεις στους προσωρινούς πίνακες του Κοινωνικού Τουρισμού για συνταξιούχους

Καύσιμα: Προς νέα άνοδο οι τιμές – Τι δείχνουν οι διεθνείς εξελίξεις

Τέλος στις αυθαιρεσίες των εργοδοτών – Τι αλλάζει