Επικουρικές συντάξεις: Τι αλλαγές έρχονται το 2026

Παρά τις συνεχείς δεσμεύσεις για τον εκσυγχρονισμό του ΕΦΚΑ, οι επικουρικές συντάξεις παραμένουν ένα από τα πιο σοβαρά προβλήματα του ασφαλιστικού συστήματος. Χιλιάδες συνταξιούχοι περιμένουν για μήνες – ακόμη και για περισσότερα από τρία χρόνια – μέχρι να ολοκληρωθεί η απονομή, καθώς σε πολλά από τα παλαιά ταμεία η διαδικασία εξακολουθεί να βασίζεται σε χειρόγραφες καρτέλες και μη ψηφιοποιημένα στοιχεία.

Η κυβέρνηση διαβεβαιώνει πως από τα μέσα του 2026 ο ρυθμός έκδοσης των επικουρικών θα βελτιωθεί σημαντικά, χάρη στην πλήρη ψηφιοποίηση του αρχείου του ΕΦΚΑ, το οποίο περιλαμβάνει 53 εκατομμύρια σελίδες. Η διαδικασία πραγματοποιείται με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης και, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, θα ολοκληρωθεί στις αρχές του 2026. Ήδη έχει ψηφιοποιηθεί περίπου το 80% του αρχείου.

Σήμερα οι ληξιπρόθεσμες επικουρικές συντάξεις ανέρχονται σε περίπου 31.000, με το μεγαλύτερο μέρος των καθυστερήσεων να αποδίδεται στον παλιό κατακερματισμό των επικουρικών ταμείων. Είναι χαρακτηριστικό ότι, στο παρελθόν, το πρώην Ταμείο Εμποροϋπαλλήλων χρειαζόταν έως και πέντε χρόνια για να εκδώσει επικουρική σύνταξη.

Όσον αφορά τις κύριες συντάξεις, οι εκκρεμείς ληξιπρόθεσμες είναι περίπου 15.000, ενώ ο μέσος χρόνος απονομής έχει περιοριστεί στις 50 ημέρες.

Οι τρεις κατηγορίες επικουρικών συντάξεων

1. Επικουρικές Δημοσίου: Εκδίδονται ταχύτερα, με ποσοστό άμεσης απονομής που ξεπερνά το 90%. Οι εκκρεμείς αιτήσεις είναι πλέον λιγότερες από 1.000.
2. Επικουρικές του πρώην ΙΚΑ: Ο χρόνος απονομής κυμαίνεται μεταξύ ενός και δύο μηνών από την έκδοση της κύριας σύνταξης.
3. Επικουρικές από συγχωνευθέντα ταμεία: Εδώ εντοπίζονται οι μεγαλύτερες καθυστερήσεις, ιδιαίτερα στα ταμεία των μηχανικών, των ανεξάρτητα απασχολουμένων, των βενζινοπωλών, των εμποροϋπαλλήλων και των εργατοϋπαλλήλων μετάλλου. Σε πολλά από αυτά, οι καρτέλες ενσήμων εξακολουθούν να βρίσκονται σε χαρτοκιβώτια, γεγονός που καθυστερεί την καταμέτρηση και τη διασταύρωση στοιχείων, ειδικά στις περιπτώσεις διαδοχικής ασφάλισης.

Οι υπηρεσίες εξετάζουν σήμερα αιτήσεις του 2023, ενώ έχει ήδη μετακινηθεί επιπλέον προσωπικό στα ταμεία με τα μεγαλύτερα προβλήματα, με αποτέλεσμα ο ρυθμός έκδοσης να έχει αυξηθεί κατά 150% σε σχέση με προηγούμενα χρόνια. Η πλήρης ομαλοποίηση θα επιτευχθεί μόνο μετά την ψηφιοποίηση όλων των συγχωνευθέντων ταμείων το 2026.

Νέοι κανόνες για την επικουρική με 15 χρόνια ασφάλισης

Σημαντική επιτάχυνση έχει προκύψει και από την εγκύκλιο του ΕΦΚΑ που επιτρέπει την απονομή επικουρικής σύνταξης με 15 έτη ασφάλισης, ακόμη και σε περιπτώσεις όπου η αρχική αίτηση είχε απορριφθεί λόγω μη πληρωμένων προϋποθέσεων διαδοχικής ασφάλισης. Με βάση τον νόμο 5078/2023, οι προϋποθέσεις ενοποιήθηκαν, επιτρέποντας στους ασφαλισμένους με συνολικά 15 έτη επικουρικής ασφάλισης να λάβουν σύνταξη ανεξάρτητα από τα ταμεία στα οποία έχουν ασφαλιστεί.

Ο ΕΦΚΑ υπενθυμίζει ότι:

• Δικαίωμα επικουρικής σύνταξης λόγω γήρατος θεμελιώνεται με 4.500 ημέρες ή 15 έτη εργασίας, εφόσον έχει ήδη απονεμηθεί η κύρια σύνταξη.
• Σε περιπτώσεις όπου ο χρόνος ασφάλισης έχει πραγματοποιηθεί αποκλειστικά σε ταμεία που έχουν ενταχθεί στον ΕΦΚΑ, η επικουρική εκδίδεται από τον αρμόδιο κλάδο όπου κατατέθηκε η αίτηση.
• Χρόνος ασφάλισης σε επαγγελματικά ταμεία συνυπολογίζεται για τη συμπλήρωση της 15ετίας.

Η επίσπευση αφορά όλες τις εκκρεμείς αιτήσεις έως τις 19/12/2023, καθώς και αυτές που κατατέθηκαν μετά την εφαρμογή του νέου νόμου, από 20/12/2023 και εξής.

Περισσότερα:

Επίδομα 300 ευρώ σε συνταξιούχους: Ποια είναι τα νέα όρια – Τι θα γίνει με τις «χηρείας»

Αναδρομικά έως 7.800 ευρώ σε συντάξεις χηρείας – Ποιους αφορά η απόφαση

Συνταξιούχοι: πώς θα δείτε αν δικαιούστε αύξηση ή αναδρομικά