Βrain drain: Επτά στους δέκα δεν θέλουν να γυρίσουν

12 Νοεμβρίου 2025, 16:13

6 λεπτά

Βrain drain: Επτά στους δέκα δεν θέλουν να γυρίσουν

Μπροστά σε ένα νέο κύμα φυγής νέων εργαζομένων στο εξωτερικό βρίσκεται η Ελλάδα, σύμφωνα με την τελευταία έρευνα του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ (ΙΝΕ/ΓΣΕΕ), που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με την ALCO. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η χώρα κινδυνεύει να ξαναζήσει το φαινόμενο του brain drain, καθώς 7 στους 10 νέους δεν βλέπουν επαγγελματικές προοπτικές εντός Ελλάδας, ενώ σχεδόν οι μισοί (46%) δηλώνουν πρόθυμοι να εργαστούν στο εξωτερικό.

Η έρευνα έρχεται σε αντίθεση με το κυβερνητικό αφήγημα περί επιστροφής των νέων και ανάσχεσης της μετανάστευσης των πτυχιούχων, αναδεικνύοντας βαθύτερα προβλήματα στη δομή της αγοράς εργασίας, στους μισθούς και στις συνθήκες απασχόλησης.

Τα βασικά ευρήματα της έρευνας

Η μελέτη καταγράφει επτά θεματικούς άξονες που περιγράφουν την πραγματικότητα της νέας γενιάς εργαζομένων στην Ελλάδα.

Οικονομική εξάρτηση και αδυναμία αυτονομίας

Μόλις 1 στους 5 νέους (20%) ζει μόνος του.
Το 45% εξακολουθεί να διαμένει με τους γονείς του, ενώ το ποσοστό αυτό ανεβαίνει στο 65% για όσους εργάζονται με μερική απασχόληση.
7 στους 10 δηλώνουν ότι τα εισοδήματά τους δεν καλύπτουν τις βασικές ανάγκες, ενώ το 62% εξαρτάται οικονομικά από την οικογένεια.

Σύμφωνα με την έκθεση, οι χαμηλοί μισθοί, η ακρίβεια στη στέγαση και η ανεπάρκεια κοινωνικής πολιτικής οδηγούν σε “παράταση της εξάρτησης από την οικογένεια”, καθυστερώντας την ενηλικίωση και τη δημιουργία οικογένειας ή επαγγελματικής ταυτότητας.

Ασυνέχεια εκπαίδευσης και απασχόλησης

Το 38% εργάζεται σε αντικείμενο άσχετο με τις σπουδές του.
Το 49% θεωρεί ότι η εκπαίδευσή του δεν τον προετοίμασε επαρκώς για την αγορά εργασίας.
Παρόλα αυτά, το 86% δηλώνει ισχυρή διάθεση για συνεχιζόμενη εκπαίδευση.

Η ΓΣΕΕ επισημαίνει ότι το χάσμα ανάμεσα σε εκπαίδευση και αγορά εργασίας οφείλεται στην “ανωριμότητα του παραγωγικού συστήματος”, που αδυνατεί να απορροφήσει το υψηλά μορφωμένο ανθρώπινο δυναμικό της χώρας.

Εργασιακή καθημερινότητα: πίεση και άγχος

62% δηλώνει ότι η δουλειά του επηρεάζει αρνητικά την προσωπική του ζωή.
60% αισθάνεται επαγγελματική εξουθένωση (burnout).
Μόνο 1 στους 5 δηλώνει ότι έχει ισορροπία μεταξύ εργασίας και προσωπικού χρόνου.

Η Generation Z φαίνεται να εισέρχεται σε έναν κόσμο εργασίας “ψυχολογικής φθοράς”, όπου η πίεση της απόδοσης και τα διευρυμένα ωράρια προκαλούν άγχος και απώλεια νοήματος.

Αξίες και στάσεις απέναντι στην εργασία

Το 70% θέτει την ψυχική υγεία πάνω από την οικονομική ασφάλεια.
Το 73% θεωρεί ότι η εργασία πρέπει να έχει νόημα, όχι μόνο μισθό.
Το 65% θα δεχόταν “μαύρη εργασία” αν δεν υπήρχε άλλη επιλογή.

Οι νέοι αναζητούν εργασίες με ουσία, περιβαλλοντικό και κοινωνικό σεβασμό, αλλά ταυτόχρονα παλεύουν με την ανασφάλεια και την ανάγκη επιβίωσης.

Θεσμική εμπιστοσύνη και συλλογική δράση

Μόνο 15% εμπιστεύεται τους κρατικούς θεσμούς προστασίας.
67% δηλώνει ότι θα συμμετείχε σε απεργία αν πίστευε ότι το αίτημα είναι δίκαιο.

Η νέα γενιά δείχνει δυσπιστία προς το κράτος, αλλά όχι αδιαφορία για συλλογική δράση. Η ανάγκη για δίκαιες συνθήκες παραμένει ισχυρό κίνητρο.

Προοπτικές και μέλλον

72% δεν βλέπει προοπτικές στην Ελλάδα.
Μόνο 9% δηλώνει ικανοποιημένο από τις επαγγελματικές του ευκαιρίες.
65% θεωρεί αδύνατο να δημιουργήσει οικογένεια με τις τρέχουσες συνθήκες.

Η αίσθηση αδιεξόδου ωθεί τους νέους να στρέφονται στο εξωτερικό, θεωρώντας ότι η γενιά των γονιών τους έζησε καλύτερες εποχές.

Η έρευνα του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ σκιαγραφεί μια γενιά που εργάζεται χωρίς να μπορεί να ζήσει ανεξάρτητα. Η έλλειψη προοπτικών, η χαμηλή εμπιστοσύνη στους θεσμούς και η διάχυτη ψυχική πίεση οδηγούν σε νέο κύμα μετανάστευσης, παρά τις κυβερνητικές πρωτοβουλίες για “brain regain”.

Όπως επισημαίνεται, χωρίς αύξηση μισθών, ενίσχυση σταθερότητας, επένδυση στη μάθηση και στην ψυχική υγεία, καμία πολιτική δεν μπορεί να αναστρέψει τη φυγή των νέων στο εξωτερικό.

Πηγή: Έρευνα ΙΝΕ/ΓΣΕΕ – ALCO, Νοέμβριος 2025

Περισσότερα: