Χιλιάδες ακίνητα των Δήμων στο «σκοτάδι» – Καμία απογραφή, καμία αξιοποίηση
Η Ελλάδα προσπαθεί να χαράξει πολιτική για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, χωρίς να γνωρίζει καν το μέγεθος της ακίνητης περιουσίας που κατέχει το Δημόσιο και οι φορείς του ευρύτερου δημόσιου τομέα.
Χαρακτηριστική περίπτωση είναι οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ). Ελάχιστοι δήμοι έχουν προχωρήσει σε ολοκληρωμένη απογραφή και δήλωση των ακινήτων τους στο έντυπο Ε9, πέραν της καταχώρισής τους στο Κτηματολόγιο. Οι υπόλοιποι διαθέτουν ελλιπή ή καθόλου καταγεγραμμένα στοιχεία, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει σαφής εικόνα για το μέγεθος και την αξία των ακινήτων τους.
Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί να αξιολογηθεί ούτε να αξιοποιηθεί σωστά η δημοτική περιουσία, που θα μπορούσε να συμβάλει στην άσκηση κοινωνικής στεγαστικής πολιτικής, π.χ. με την παραχώρηση ή ανακαίνιση ακινήτων για φοιτητές, νέους ή ευάλωτες ομάδες.
«Γνωρίζουμε δήμο ο οποίος έχει 1.500 ακίνητα στο Κτηματολόγιο, αλλά μόλις τα 100 εξ αυτών έχουν δηλωθεί στο Ε9. Έτσι, είναι πολύ δύσκολη η αξιολόγηση και η μελλοντική αξιοποίηση της περιουσίας αυτής», επισημαίνει ο Βασίλης Ηλιόπουλος, επικεφαλής της Blupeak Properties, εταιρείας ανάλυσης δεδομένων ακινήτων.
Χιλιάδες «ξεχασμένα» ακίνητα εκτός αγοράς
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Blupeak Properties, εκατοντάδες χιλιάδες ακίνητα –κυρίως των ΟΤΑ– παραμένουν αδήλωτα. Αυτό σημαίνει ότι βρίσκονται εκτός αγοράς, χωρίς δυνατότητα εμπορικής ή κοινωνικής αξιοποίησης.
Η εικόνα αυτή, ωστόσο, αναμένεται να αρχίσει να αλλάζει. Με βάση προεδρικό διάταγμα, από τις αρχές του 2026 όλοι οι δήμοι της χώρας θα είναι υποχρεωμένοι να προχωρήσουν σε καταγραφή και αποτίμηση των ακινήτων τους, ώστε να εγγραφούν στα πάγια στοιχεία τους.
Η διαδικασία αυτή εκτιμάται ότι θα διαρκέσει έως και 18 μήνες, εφόσον φυσικά δεν υπάρξουν καθυστερήσεις ή γραφειοκρατικά εμπόδια από τις δημοτικές αρχές.
Η ανάγκη για ψηφιακό μητρώο ακινήτων
Η ψηφιοποίηση και ενοποίηση των βάσεων δεδομένων για τα ακίνητα –δημόσια και ιδιωτικά– θεωρείται καθοριστικής σημασίας βήμα για τη χάραξη αποτελεσματικής στεγαστικής πολιτικής. Ένα ενιαίο ψηφιακό μητρώο θα επέτρεπε την εύκολη διασταύρωση στοιχείων και τη χαρτογράφηση της πραγματικής εικόνας του αποθέματος ακινήτων στη χώρα.
Μέσω ενός τέτοιου συστήματος θα μπορούσε να καταγράφεται σε πραγματικό χρόνο:
- ποια ακίνητα είναι ενεργά ή αδρανή,
- ποια παραμένουν κενά,
- ποια διατίθενται για κοινωνική στέγη,
- και ποια αξιοποιούνται εμπορικά.
Έτσι, οι πολιτικές αποφάσεις θα βασίζονταν σε επίκαιρα δεδομένα, και όχι σε παλαιές στατιστικές, όπως η απογραφή κτιρίων της ΕΛΣΤΑΤ του 2021.
Μαθήματα από την Ευρώπη
Παρόμοιες πρωτοβουλίες έχουν ήδη υλοποιηθεί σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, με θετικά αποτελέσματα.
- Πορτογαλία: έχει δημιουργήσει το BUPi, ένα σύστημα «μίας στάσης» για την ιδιοκτησία και τις δηλώσεις γης. Οι πολίτες μπορούν να χαρτογραφούν ψηφιακά τα ακίνητά τους και να διασταυρώνουν στοιχεία με άλλες δημόσιες βάσεις δεδομένων. Οι πληροφορίες κυκλοφορούν αυτόματα ανάμεσα στις υπηρεσίες, χωρίς ο πολίτης να χρειάζεται να επαναυποβάλει τα ίδια στοιχεία.
- Ολλανδία: λειτουργεί ένα ολοκληρωμένο δίκτυο βασικών μητρώων, όπου το κτηματολόγιο διαχειρίζεται τα μητρώα κτιρίων, τοπογραφίας και διευθύνσεων. Τα δεδομένα είναι ελεύθερα προσβάσιμα σε δημόσιους φορείς, επιχειρήσεις και πολίτες, ενισχύοντας τη διαφάνεια και την αξιοποίηση του αποθέματος ακινήτων.
Τι θα σήμαινε αυτό για την Ελλάδα
Ένα αντίστοιχο ψηφιακό μητρώο ακινήτων στην Ελλάδα θα έδινε τη δυνατότητα για πραγματική αποτύπωση της κατάστασης των δημόσιων και ιδιωτικών κτιρίων, διευκολύνοντας την:
- αξιοποίηση αδρανών ακινήτων,
- προώθηση προγραμμάτων κοινωνικής στέγασης,
- προσέλκυση επενδύσεων και
- περιορισμό της αυθαίρετης δόμησης.
Σε μια περίοδο που η στεγαστική κρίση πιέζει νοικοκυριά και νέους, η καταγραφή και ορθολογική διαχείριση της ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου μπορεί να αποτελέσει κομβικό εργαλείο πολιτικής – αρκεί, όπως σημειώνουν οι ειδικοί, να υπάρξει πολιτική βούληση και συνέπεια στην εφαρμογή της.
- 6 λεπτά πριν Συναγερμός στον Πειραιά: Όχημα έπεσε στη θάλασσα στο λιμάνι – Μεγάλη κινητοποίηση του Λιμενικού
- 13 λεπτά πριν Νέα βίντεο απόδρασης του κρατούμενου από τις φυλακές Κορυδαλλού
- 20 λεπτά πριν Πανελλήνιες 2026: Σε ποια μαθήματα εξετάζονται σήμερα (4/6) οι υποψήφιοι των ΕΠΑΛ
