Δήλωση θανάτου στο κτηματολόγιο: Ποιες είναι οι υποχρεώσεις των κληρονόμων

Από την ψήφιση του νόμου 4934/2022 (ΦΕΚ Α’ 100/23.05.2022), θεσπίζεται η αυτόματη ηλεκτρονική ενημέρωση του Εθνικού Κτηματολογίου σε περίπτωση θανάτου ιδιοκτήτη ακινήτου, με στόχο τη διασύνδεση των ληξιαρχείων και του Μητρώου Πολιτών με το Ελληνικό Κτηματολόγιο.

Η ρύθμιση αφορά κάθε φυσικό πρόσωπο που έχει καταχωρισμένα δικαιώματα σε κτηματολογικά βιβλία και στοχεύει στην απλούστευση και τον εκσυγχρονισμό των διαδικασιών μεταβίβασης και διαδοχής περιουσίας.

Πώς λειτουργεί η αυτόματη ενημέρωση

Με το νέο Ηλεκτρονικό Σύστημα Διασύνδεσης Ληξιαρχείων και Κτηματολογίου, κάθε ληξιαρχική πράξη θανάτου που καταχωρίζεται στο Μητρώο Πολιτών αποστέλλεται αυτόματα στα κτηματολογικά γραφεία, τα οποία ενημερώνουν:

• τα αλφαβητικά ευρετήρια και
• τα κτηματολογικά βιβλία,

με την ημερομηνία θανάτου, τον αριθμό και την εκδούσα αρχή της ληξιαρχικής πράξης.

Η διαδικασία πραγματοποιείται χωρίς καμία ενέργεια από τους πολίτες, μειώνοντας τη γραφειοκρατία και τα λάθη στις εγγραφές.

Υποχρεώσεις των κληρονόμων

Οι κληρονόμοι ή διάδοχοι του αποβιώσαντος ιδιοκτήτη έχουν υποχρέωση, μέσα σε ένα (1) μήνα από την παρέλευση της προθεσμίας αποδοχής κληρονομίας (άρθρο 1847 ΑΚ), να ενημερώσουν το αρμόδιο Κτηματολογικό Γραφείο για τη διαδοχή τους.

Η αίτηση υποβάλλεται μαζί με:

• την ληξιαρχική πράξη θανάτου,
• τα νομιμοποιητικά έγγραφα (διαθήκη, πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών, αποδοχή κληρονομίας κ.ά.),
• και τυχόν στοιχεία που αποδεικνύουν το δικαίωμά τους.

Οι πληροφορίες καταχωρίζονται στο κτηματολογικό φύλλο του ακινήτου, στο πεδίο «Παρατηρήσεις», μέσα σε 10 ημέρες από την υποβολή.

Δικαιώματα και περιορισμοί

Οι κληρονόμοι που έχουν καταχωριστεί στο κτηματολογικό φύλλο δεν μπορούν να προβούν σε καμία πράξη διάθεσης ή μεταβίβασης του ακινήτου (π.χ. πώληση ή γονική παροχή), αν δεν έχουν πρώτα ολοκληρωθεί οι νόμιμες διαδικασίες και δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις των άρθρων 1193, 1195, 1198 και 1199 του Αστικού Κώδικα.

Αν οι διάδοχοι δεν υποβάλουν εγκαίρως τη δήλωση, κινδυνεύουν να αντιμετωπίσουν καθυστερήσεις ή κυρώσεις κατά τη μεταβίβαση ή τη διόρθωση των στοιχείων στο Κτηματολόγιο.

Νέες διαδικασίες για διόρθωση εγγραφών

Ο νόμος 4934/2022 τροποποιεί και τις διαδικασίες διόρθωσης πρώτων εγγραφών στο Κτηματολόγιο.
Πλέον, οι καθολικοί ή ειδικοί διάδοχοι του δικαιούχου μπορούν να ζητούν τη διόρθωση στοιχείων, ακόμη κι αν ο αρχικός δικαιούχος έχει αποβιώσει.

Αν έχει ήδη σημειωθεί αίτηση διόρθωσης που εκκρεμεί, η αγωγή πρέπει να στραφεί και κατά των διαδόχων του αποβιώσαντος, ώστε να αποφευχθεί ακυρότητα.

Επιπλέον:

• Το δικαστήριο μπορεί να προσεπικαλεί αυτεπάγγελτα απολιπόμενους διαδίκους.
• Σε περιπτώσεις οριζόντιας ή κάθετης ιδιοκτησίας «αγνώστου ιδιοκτήτη», η αίτηση διόρθωσης μπορεί να υποβληθεί αντί για αγωγή.
• Η προθεσμία για καταχώριση της αίτησης στο κτηματολογικό φύλλο αυξάνεται από 15 σε 30 ημέρες.

Τι σημαίνει στην πράξη

Η διασύνδεση Ληξιαρχείων και Κτηματολογίου:

• εξαλείφει τα λάθη που προέκυπταν από μη δηλωμένους θανάτους,
• επιταχύνει τις μεταβιβάσεις και τις διαδικασίες αποδοχής κληρονομιάς,
• και προστατεύει τη δημόσια βάση δεδομένων από ψευδείς εγγραφές ή καθυστερήσεις.

Με απλά λόγια, το Κτηματολόγιο θα ενημερώνεται αυτόματα για κάθε θάνατο ιδιοκτήτη, ενώ οι κληρονόμοι υποχρεούνται να δηλώνουν τη διαδοχή εντός συγκεκριμένων προθεσμιών, ώστε να μην υπάρξουν νομικές ή ιδιοκτησιακές εκκρεμότητες.

Περισσότερα:

Αθωώθηκε ο Κώστας Ανεστίδης στην υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ

Ζεφύρι: Σε κρίσιμη κατάσταση η 3χρονη που παρασύρθηκε από αυτοκίνητο

Νέα Γραμμή 5 στο Μετρό της Αθήνας: Πότε ξεκινά και ποιες περιοχές θα εξυπηρετεί