Πόσο «μη τοξικά» είναι τα «αντικολλητικά»;

Αν ψάχνετε για νέα κατσαρόλα ή τηγάνι, είναι πολύ πιθανό να δείτε πάνω στη συσκευασία τους ετικέτες όπως «non toxic», «χωρίς PFAS» ή «χωρίς PFOA». Τι σημαίνουν όμως αυτές οι φράσεις και κατά πόσο είναι πράγματι ασφαλή τα σκεύη με τέτοιες ενδείξεις;

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι, παρότι οι χαρακτηρισμοί αυτοί έχουν κατακλύσει την αγορά, οι καταναλωτές πρέπει να είναι προσεκτικοί, καθώς οι σχετικοί όροι δεν είναι πάντα σαφώς καθορισμένοι και μπορεί να χρησιμοποιούνται με τρόπο μάλλον παραπλανητικό.

Τι είναι τα PFAS και γιατί απασχολούν

Οι ενώσεις PFAS (περ- και πολυφθοριωμένες ενώσεις) είναι χημικά που χρησιμοποιούνται εδώ και δεκαετίες σε αντικολλητικές επιφάνειες όπως το τεφλόν, αλλά και σε αδιάβροχα υλικά, αφρούς πυρόσβεσης και βιομηχανικά προϊόντα.

Αναπτύχθηκαν τη δεκαετία του 1930 και έγιναν ιδιαίτερα δημοφιλή χάρη στην ανθεκτικότητά τους στη θερμότητα και τα λίπη. Ωστόσο, έρευνες δείχνουν ότι οι PFAS δεν αποδομούνται εύκολα στο περιβάλλον, συσσωρεύονται στους οργανισμούς και συνδέονται με σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία, όπως προβλήματα στο ήπαρ, ορμονικές διαταραχές και αυξημένο κίνδυνο καρκίνου.

Η ένδειξη «χωρίς PFAS» – Τι σημαίνει στην πράξη

Πολλές εταιρείες δηλώνουν πλέον ότι τα σκεύη τους είναι «χωρίς PFAS» ή «χωρίς PFOA».
Στην πράξη όμως αυτό σημαίνει μόνο ότι δεν περιέχουν τις συγκεκριμένες ενώσεις, όχι απαραίτητα ότι δεν περιέχουν άλλες φθοριωμένες ουσίες ή υποκατάστατα που μπορεί να είναι εξίσου επιβαρυντικά.

Η βιομηχανία, προσπαθώντας να αντικαταστήσει το τεφλόν, έχει στραφεί σε κεραμικές επιστρώσεις ή εναλλακτικά πολυμερή. Αυτά θεωρούνται ασφαλέστερα, όμως δεν έχουν δοκιμαστεί εκτενώς για μακροχρόνια χρήση και φθορά.

Όταν η φθορά γίνεται τοξική

Ανεξάρτητα από το υλικό, οι επιστήμονες συμφωνούν ότι η φθορά ενός αντικολλητικού σκεύους μπορεί να επιτρέψει τη μετανάστευση μικροσωματιδίων ή επικίνδυνων ουσιών στο φαγητό.
Η απλή γρατζουνιά ή αποκόλληση επίστρωσης δεν σημαίνει αυτόματα κίνδυνο, ωστόσο οι ειδικοί προτείνουν την άμεση αντικατάσταση όταν το σκεύος παρουσιάζει εμφανή φθορά.

Τι προτείνουν οι ειδικοί

• Να μην υπερθερμαίνετε τα αντικολλητικά σκεύη πάνω από τους 260°C.
• Να μην τα χρησιμοποιείτε με μεταλλικά εργαλεία που τα χαράζουν.
• Να προτιμάτε κεραμικά ή ανοξείδωτα σκεύη για μεγαλύτερη διάρκεια και ασφάλεια.
• Να ελέγχετε τις ετικέτες: η ένδειξη «χωρίς PFAS» είναι θετική, αλλά όχι απόλυτη εγγύηση.

Η ένδειξη «μη τοξικό» μπορεί να προσφέρει μια ψευδαίσθηση ασφάλειας, όμως η πραγματική προστασία προκύπτει από σωστή χρήση, ενημέρωση και αντικατάσταση των σκευών όταν φθαρούν.
Όπως εξηγούν οι ειδικοί, η υπευθυνότητα του καταναλωτή παραμένει το σημαντικότερο «αντικολλητικό» μέτρο προστασίας της υγείας του.

Περισσότερα:

Νέα Γραμμή 5 στο Μετρό της Αθήνας: Πότε ξεκινά και ποιες περιοχές θα εξυπηρετεί

Καλάβρυτα: Πήγε τη σύζυγό του στο νοσοκομείο και κατέληξε ο ίδιος

Καλαμάτα: Στον Ανακριτή ο 41χρονος για τη δολοφονία της συζύγου του – Τι αποκαλύπτουν οι μαρτυρίες