Προκαταβολή φόρου: Πως στέκεται εμπόδιο στις επιχειρήσεις
Η προκαταβολή φόρου αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα ενός παρωχημένου και άδικου μέτρου που συνεχίζει να επιβαρύνει χιλιάδες επαγγελματίες και επιχειρήσεις στην Ελλάδα – και μάλιστα σε μια εποχή που η ανάγκη για ανάπτυξη είναι πιο έντονη από ποτέ. Παρότι εισήχθη ως προσωρινό εργαλείο σχεδόν έναν αιώνα πριν, παραμένει ενεργή το 2025, λειτουργώντας ως εμπόδιο στην επιχειρηματικότητα και τη ρευστότητα της αγοράς.
Τι είναι η προκαταβολή φόρου
Η προκαταβολή φόρου είναι η υποχρέωση των ελεύθερων επαγγελματιών και των επιχειρήσεων να καταβάλλουν προκαταβολικά ένα ποσό φόρου για τα υποθετικά κέρδη της επόμενης χρονιάς, με βάση τα εισοδήματα του προηγούμενου έτους. Δηλαδή, η φορολόγηση δεν γίνεται βάσει πραγματικών εσόδων, αλλά βάσει προβλέψεων.
Αυτό σημαίνει ότι κάθε χρόνο, οι φορολογούμενοι καλούνται να πληρώσουν για χρήματα που δεν έχουν ακόμη κερδίσει — μια συνθήκη που δημιουργεί σοβαρά προβλήματα ρευστότητας, ειδικά για μικρές επιχειρήσεις.
Πώς ξεκίνησε το μέτρο
Η αρχή έγινε το 1938, επί καθεστώτος Ιωάννη Μεταξά, με τον αναγκαστικό νόμο 1075/1938. Τότε θεσπίστηκε ως έκτακτο μέτρο για την ενίσχυση των κρατικών εσόδων εν μέσω πολιτικής και οικονομικής αβεβαιότητας. Ωστόσο, όπως συμβαίνει συχνά, το προσωρινό έγινε μόνιμο.
Με το πέρασμα των δεκαετιών, η προκαταβολή φόρου επεκτάθηκε και ενισχύθηκε: από τις μεγάλες εταιρείες, πέρασε στους μικρούς επαγγελματίες και τελικά καθιερώθηκε ως βασικός πυλώνας της φορολογικής πολιτικής, φτάνοντας σε ποσοστά ακόμη και 100%.
Γιατί θεωρείται άδικη η προκαταβολή φόρου
Το βασικό επιχείρημα κατά της προκαταβολής φόρου είναι ότι φορολογεί εισοδήματα που δεν έχουν αποκτηθεί. Εάν η επόμενη χρονιά πάει καλά, ίσως η επιβάρυνση να φαίνεται “λογική”. Όμως αν υπάρξει ύφεση, μείωση πελατολογίου ή άλλος αστάθμητος παράγοντας, ο επαγγελματίας έχει ήδη πληρώσει για κέρδη που ποτέ δεν ήρθαν.
Αυτό οδηγεί σε:
- Έλλειψη ρευστότητας
- Περιορισμό επενδύσεων και προσλήψεων
- Δυσκολίες επιβίωσης, ιδιαίτερα για μικρές επιχειρήσεις και αυτοαπασχολούμενους
Ένα μέτρο-φάντασμα που στοιχειώνει την οικονομία
Η προκαταβολή φόρου δεν έχει θέση σε μια υγιή και σύγχρονη οικονομία. Σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες όπου τέτοια μέτρα εφαρμόζονται μόνο σε περιόδους έκτακτης ανάγκης, στην Ελλάδα έχει μετατραπεί σε σταθερή και απαραίτητη πηγή εσόδων για το κράτος.
Το πρόβλημα είναι ότι αυτή η προσέγγιση τιμωρεί την επιχειρηματικότητα και δημιουργεί ένα φορολογικό περιβάλλον εχθρικό προς την ανάπτυξη.
Αντί για ανάπτυξη, ένα μόνιμο χαράτσι
Οι επαγγελματίες ξεκινούν κάθε νέα χρονιά με οικονομικό βάρος, προτού δουν καν τα πρώτα τους έσοδα. Αυτό δεν αποτελεί απλώς γραφειοκρατικό λάθος, αλλά δομικό εμπόδιο για την οικονομική πρόοδο.
Και ενώ η χώρα αναζητά επενδύσεις και ανάπτυξη, διατηρεί ενεργό ένα φορολογικό εργαλείο που λειτουργεί ακριβώς αντίθετα.
Η λύση: Αναθεώρηση ή Κατάργηση
Η πρόκληση για το φορολογικό σύστημα της Ελλάδας είναι να επανεξετάσει την ύπαρξη της προκαταβολής φόρου και να υιοθετήσει ένα μοντέλο που βασίζεται στη δίκαιη φορολόγηση πραγματικών εισοδημάτων.
Η κατάργηση ή τουλάχιστον η ριζική αναμόρφωση του μέτρου θα ενίσχυε την εμπιστοσύνη, θα απελευθέρωνε κεφάλαια στην αγορά και θα έδινε σημαντική ώθηση στην παραγωγική οικονομία.
- 15 λεπτά πριν ΔΥΠΑ: Λήγει σήμερα (4/6) η προθεσμία για ενστάσεις στους προσωρινούς πίνακες του Κοινωνικού Τουρισμού για συνταξιούχους
- 45 λεπτά πριν Το ελληνικό νησί που βυθίζεται σιγά-σιγά
- 2 ώρες πριν Τι σημαίνει το «N» στο κινητό σου
