Η «αχίλλειος πτέρνα» της αμερικανικής βοήθειας προς την Ουκρανία
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, εμφανίστηκε ως νέος Οδυσσέας στη γεωπολιτική σκηνή, παρουσιάζοντας ένα στρατήγημα που θυμίζει δούρειο ίππο: να πείσει τους Ευρωπαίους συμμάχους να πληρώσουν τα αντιαεροπορικά Patriot ως σύγχρονα «όπλα των θεών».
Η απότομη αυτή στροφή του Τραμπ στηρίζει φαινομενικά την Ουκρανία, όμως έχει σπείρει αμφιβολίες και ταραχή στο στρατόπεδο του ΝΑΤΟ, θυμίζοντας την αβεβαιότητα που προκαλούσε ο Ερμής όταν ερχόταν με μηνύματα που έπρεπε να ερμηνευτούν.
Ακόμα και εντός της ίδιας της αυλής του — της κυβέρνησής του — η πρόταση φάνηκε περισσότερο σαν χρησμός της Πυθίας, ασαφής, διφορούμενη, και ανοιχτή σε ερμηνείες.
«Θα κατασκευάσουμε τα καλύτερα όπλα στον κόσμο και θα σταλούν στο ΝΑΤΟ», δήλωσε ο Τραμπ τη Δευτέρα, κατά τη διάρκεια συνάντησής του με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε στο Οβάλ Γραφείο. Ο Τραμπ υποστήριξε ότι τα συστήματα Patriot θα φτάσουν στην Ουκρανία «εντός ημερών», παρά τις επιφυλάξεις μερίδας του Ρεπουμπλικανικού κόμματος σχετικά με τη συνέχιση της στήριξης.
Το σχέδιο —να ενθαρρυνθούν οι σύμμαχοι να δωρίσουν τα όπλα τους στην Ουκρανία και να αγοράσουν αμερικανικά ως αντικατάσταση— έχει χαιρετιστεί συγκρατημένα από ηγέτες του ΝΑΤΟ και το Κίεβο. Ωστόσο, παραμένουν σοβαρά ερωτήματα: ποιος θα προσφέρει τι και πότε.
Ανάμεικτα σήματα και έλλειψη σαφήνειας
Παρά τη φαντασμαγορική ανακοίνωση, Ευρωπαίοι διπλωμάτες και αμυντικοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι αιφνιδιάστηκαν. «Κανείς δεν είχε ενημερωθεί εκ των προτέρων για τις λεπτομέρειες», ανέφερε ένας Ευρωπαίος πρέσβης στην Ουάσινγκτον. Ορισμένες πρεσβείες έμαθαν το σχέδιο τη στιγμή της ανακοίνωσης.
Αρκετές χώρες —όπως η Φινλανδία, η Δανία, η Σουηδία, η Νορβηγία, οι Κάτω Χώρες και ο Καναδάς— δήλωσαν πρόθυμες να συμμετάσχουν. Όμως πολλοί σύμμαχοι περιμένουν ακόμα λεπτομέρειες για το τι ακριβώς τους ζητείται.
Ο Γερμανός Υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους δήλωσε ότι το Βερολίνο ξεκινά συνομιλίες με την Ουάσινγκτον για την αποστολή Patriot στην Ουκρανία, αλλά η παράδοση δεν θα γίνει πριν το φθινόπωρο — πολύ αργά για τις κρίσιμες θερινές μάχες. Ορισμένες χώρες, όπως η Ελλάδα και η Ισπανία, έχουν αρνηθεί στο παρελθόν να στείλουν συστήματα, επικαλούμενες τις δικές τους ανάγκες.
«Υπάρχει ένα πλαίσιο, όχι ένα πλήρες σχέδιο», δήλωσε Ευρωπαίος αξιωματούχος. «Είμαστε έτοιμοι να συμμετάσχουμε», είπε ο ΥΠΕΞ της Δανίας Λαρς Λόκε Ράσμουσεν. «Αλλά ακόμα δεν ξέρουμε σε τι συμμετέχουμε».
Στροφή του Τραμπ — και παρασκηνιακή διπλωματία
Το σχέδιο σηματοδοτεί δραστική μεταβολή στην πολιτική Τραμπ, που στο παρελθόν είχε εκφραστεί θετικά για τον Πούτιν και είχε αμφισβητήσει τη βοήθεια προς το Κίεβο.
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, η αλλαγή στάσης σχετίζεται με τη συνειδητοποίηση ότι ο Πούτιν δεν διαπραγματεύεται καλή τη πίστει.
«Κάποια στιγμή, δεν αρκούν τα λόγια. Χρειάζεται δράση», δήλωσε ο Τραμπ. Ακόμα και η Μελάνια Τραμπ φέρεται να συνέβαλε στην αλλαγή του: «Πήγα σπίτι και είπα στην Πρώτη Κυρία: Μίλησα με τον Βλαντιμίρ σήμερα, ήταν ωραία συζήτηση. Και μου λέει: Αλήθεια; Χτύπησαν άλλη μια πόλη.»
Το σχόλιο εκτόξευσε τη Μελάνια στα ουκρανικά social media, όπου αποκαλείται πλέον «Πράκτορας Μελάνια Τραμπένκο» και εμφανίζεται με στρατιωτική στολή και το τρίαινα της Ουκρανίας.
Ωστόσο, οι αντιφάσεις παραμένουν. Παρά τις φήμες ότι παρότρυνε τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι να βομβαρδίσει τη Μόσχα, την Τρίτη ο Τραμπ είπε το αντίθετο: «Όχι, δεν πρέπει να στοχεύσει τη Μόσχα.»
Επιπλέον, ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι μία χώρα είναι έτοιμη να παραδώσει «17 Patriots» — προκαλώντας σύγχυση. Κανένα μέλος του ΝΑΤΟ, πλην των ΗΠΑ, δεν διαθέτει τόσα συστήματα. Αξιωματούχοι υποψιάζονται ότι αναφερόταν σε εξαρτήματα, όχι σε πλήρη συστήματα.
Επιφυλάξεις στο Κογκρέσο, Τριβές στην Ευρώπη
Αν και το σχέδιο ίσως βοηθήσει τον Τραμπ να αποσπάσει στήριξη από την εσωκομματική βάση του, προκαλεί ανησυχίες στο Κογκρέσο. Ο Τραμπ έθεσε νέο «τελεσίγραφο» 50 ημερών στον Πούτιν για ειρήνη — κάτι που ορισμένοι φοβούνται ότι δίνει χρόνο στη Ρωσία να ενισχυθεί.
«Το 50ήμερο παράθυρο με ανησυχεί. Ο Πούτιν μπορεί να το εκμεταλλευτεί για να αποκτήσει έδαφος ή να επιβάλει τους όρους του», δήλωσε ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Τόμ Τίλις.
Στην ΕΕ, η αποτυχία έγκρισης νέου πακέτου κυρώσεων κατά της Ρωσίας λόγω βέτο της Σλοβακίας αύξησε την πίεση. Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, εξέφρασε δυσαρέσκεια: «Αν πληρώνουμε εμείς τα όπλα, είναι δική μας στήριξη. Αν τα υπόσχεσαι αλλά τα πληρώνει άλλος, δεν είναι δικό σου δώρο.»
Ο πόλεμος συνεχίζεται
Ενώ συνεχίζονται οι διπλωματικές κινήσεις, οι ρωσικές επιθέσεις με πυραύλους και drones προκάλεσαν τουλάχιστον πέντε θανάτους στην Ουκρανία. Το Χάρκοβο, η Κρυβί Ριχ και άλλες πόλεις δέχτηκαν σφοδρά πλήγματα. Ουκρανικό drone φέρεται να τραυμάτισε 27 άτομα στη ρωσική πόλη Βορόνεζ.
Το Ινστιτούτο Μελέτης Πολέμου ανέφερε μικρές προελάσεις και από τις δύο πλευρές: οι Ουκρανοί στο βόρειο Σούμι, οι Ρώσοι κοντά στο Κουπιάνσκ και την Μπορόβα.
- 15 λεπτά πριν ΔΥΠΑ: Λήγει σήμερα (4/6) η προθεσμία για ενστάσεις στους προσωρινούς πίνακες του Κοινωνικού Τουρισμού για συνταξιούχους
- 45 λεπτά πριν Το ελληνικό νησί που βυθίζεται σιγά-σιγά
- 2 ώρες πριν Τι σημαίνει το «N» στο κινητό σου
