Το φάντασμα του μιλιταρισμού επιστρέφει
Ο μιλιταρισμός, δηλαδή η ιδεολογία που προτάσσει την στρατιωτική ισχύ ως κυρίαρχο μέσο άσκησης πολιτικής και επιρροής, αποτέλεσε έναν από τους βασικούς παράγοντες που οδήγησαν στον Α’ και τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Η πίστη στην ισχύ των όπλων, η άνευ ορίων εξοπλιστική κούρσα και η προτεραιότητα των εθνικών στρατών έναντι της διπλωματίας, δημιούργησαν συνθήκες για συγκρούσεις άνευ προηγουμένου.
Παρά τις καταστροφικές συνέπειες αυτών των πολέμων, ο κόσμος σήμερα φαίνεται να επαναλαμβάνει τα ίδια βήματα.
Η αυξανόμενη παγκόσμια αστάθεια, οι ανταγωνισμοί μεταξύ μεγάλων δυνάμεων, η σύγκρουση στην Ουκρανία, η ένταση στον Ινδοειρηνικό και η κλιμακούμενη επανεμφάνιση του εθνικιστικού λόγου συνοδεύονται από μια έντονη στρατιωτικοποίηση σε όλα τα επίπεδα.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι αμυντικές δαπάνες για το 2024 ξεπερνούν τα 886 δισ. δολάρια, επιβεβαιώνοντας τη θέση τους ως η χώρα με τις μεγαλύτερες στρατιωτικές δαπάνες στον πλανήτη.
Η στρατηγική εστιάζει στην αντιμετώπιση της Κίνας και της Ρωσίας, και περιλαμβάνει τεχνολογικά προηγμένα προγράμματα όπως το JADC2 (Joint All-Domain Command and Control), που αποσκοπεί στη διασύνδεση όλων των ένοπλων δυνάμεων σε ένα ενιαίο δίκτυο μάχης.
Επιπλέον, μέσω της συμφωνίας AUKUS (με Ηνωμένο Βασίλειο και Αυστραλία), οι ΗΠΑ ενισχύουν τη ναυτική ισχύ στον Ινδοειρηνικό.
Η Ρωσία, από την άλλη πλευρά, ακολουθεί τον δικό της μιλιταριστικό δρόμο, αναβαθμίζοντας τις πυρηνικές της δυνατότητες και επενδύοντας σε υπερηχητικά όπλα όπως οι πύραυλοι Kinzhal και Avangard.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία, που άρχισε με την εισβολή του 2022, επιτάχυνε τον επανεξοπλισμό όχι μόνο της ίδιας της Ρωσίας αλλά και της Ευρώπης.
Η Κίνα, με στρατιωτικές δαπάνες που ξεπερνούν τα 230 δισ. δολάρια, επιδιώκει την αναβάθμιση του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού ώστε να είναι έτοιμος για πιθανή αναμέτρηση με την Ταϊβάν.
Ο έλεγχος της Θάλασσας της Νότιας Κίνας και η αύξηση της ναυτικής παρουσίας συνθέτουν τη νέα στρατηγική του Πεκίνου.
Στην Ευρώπη, η κατάσταση είναι επίσης ενδεικτική της επιστροφής του μιλιταρισμού.
Η Γερμανία, μέσω του ειδικού ταμείου “Sondervermögen” ύψους 100 δισ. ευρώ, επενδύει σε F-35, άρματα μάχης Leopard και αντιαεροπορικά συστήματα.
Η Γαλλία προγραμματίζει δαπάνες 413 δισ. ευρώ έως το 2030, εστιάζοντας σε κυβερνοχώρο, διαστημική άμυνα και αναβάθμιση των πυρηνικών της όπλων.
Το Ηνωμένο Βασίλειο, με νέο στρατηγικό σχέδιο, επενδύει σε υποβρύχια, τεχνητή νοημοσύνη και αναβάθμιση του πυρηνικού οπλοστασίου του.
Η Ελλάδα, αν και μικρή σε μέγεθος, ξεχωρίζει για τις υψηλές στρατιωτικές της δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ (περίπου 3.5%).
Η χώρα μας έχει υπογράψει σημαντικές αμυντικές συμφωνίες, όπως η αγορά μαχητικών Rafale από τη Γαλλία, φρεγατών Belharra και κορβετών Gowind, ενώ έχει ξεκινήσει διαδικασίες για την απόκτηση αεροσκαφών F-35 από τις ΗΠΑ.
Παράλληλα, ενισχύει τη συνεργασία με το Ισραήλ στους τομείς κυβερνοασφάλειας και εκπαίδευσης.
Τα παραπάνω στοιχεία καταδεικνύουν πως οι παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες αυξάνονται σταθερά, γεγονός που αναδεικνύει τον κίνδυνο επιστροφής σε έναν κόσμο όπου η ισχύς του στρατού υπερισχύει της διπλωματίας.
Ο μιλιταρισμός δεν αποτελεί πια ιστορικό απολίθωμα, αλλά έναν ζωντανό και επικίνδυνο παράγοντα στην παγκόσμια σκηνή.
- 14 λεπτά πριν ΔΥΠΑ: Λήγει σήμερα (4/6) η προθεσμία για ενστάσεις στους προσωρινούς πίνακες του Κοινωνικού Τουρισμού για συνταξιούχους
- 45 λεπτά πριν Το ελληνικό νησί που βυθίζεται σιγά-σιγά
- 2 ώρες πριν Τι σημαίνει το «N» στο κινητό σου
