Οι νέοι στην Ευρώπη δεν πιστεύουν στην Δημοκρατία

Μόνο ένας στους δύο νέους σε χώρες όπως η Γαλλία και η Ισπανία θεωρεί τη δημοκρατία ως το ιδανικότερο πολιτικό σύστημα, ενώ τα ποσοστά είναι ακόμα χαμηλότερα στην Πολωνία, σύμφωνα με νέα ευρωπαϊκή μελέτη.

Η υποστήριξη της γενιάς Ζ για τη δημοκρατία στην Ευρώπη φτάνει συνολικά το 57%, αλλά τα επίπεδα ποικίλουν αισθητά ανά χώρα. Στην Πολωνία μόλις το 48% προτιμά τη δημοκρατία, ενώ σε Ισπανία και Γαλλία το ποσοστό κυμαίνεται στο 51-52%. Η Γερμανία καταγράφει τη μεγαλύτερη εμπιστοσύνη με 71%.

Εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι το 21% των ερωτηθέντων ανέφερε πως υπό ορισμένες – αδιευκρίνιστες – συνθήκες θα επέλεγαν ένα αυταρχικό καθεστώς. Αυτό το ποσοστό αγγίζει το 24% στην Ιταλία και το 23% σε Πολωνία, Γαλλία και Ισπανία, ενώ στη Γερμανία περιορίζεται στο 15%.

Περίπου το 10% των νέων δεν ενδιαφέρεται για το αν η διακυβέρνηση είναι δημοκρατική ή όχι, ενώ το 14% είτε δεν είχε άποψη είτε δεν απάντησε στην ερώτηση.

Ο πολιτικός επιστήμονας Thorsten Faas από το Ελεύθερο Πανεπιστήμιο Βερολίνου, μέλος της ερευνητικής ομάδας, τόνισε πως η στήριξη της δημοκρατίας μειώνεται αισθητά ανάμεσα σε οικονομικά ευάλωτους νέους και σε όσους αυτοπροσδιορίζονται ως κεντροδεξιοί. «Η δημοκρατία πιέζεται, τόσο εσωτερικά όσο και εξωτερικά», σημείωσε.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε μεταξύ Απριλίου και Μαΐου 2025, με τη συμμετοχή άνω των 6.700 νέων ηλικίας 16 έως 26 ετών από επτά ευρωπαϊκές χώρες: Βρετανία, Γερμανία, Γαλλία, Ισπανία, Ιταλία, Ελλάδα και Πολωνία. Η μελέτη διεξήχθη από την εταιρεία YouGov για λογαριασμό του Ιδρύματος Tui.

Περίπου το 48% των νέων ανησυχεί πως η δημοκρατία στη χώρα τους βρίσκεται σε κίνδυνο. Στη Γερμανία, το ποσοστό αυτό φτάνει το 61%, εν μέσω οικονομικής αβεβαιότητας και ανόδου της ακροδεξιάς, η οποία κερδίζει έδαφος κυρίως μεταξύ των νέων ψηφοφόρων.

Η μελέτη αποτυπώνει επίσης μια γενικότερη αντίληψη πως η Ευρώπη χάνει την παγκόσμια της επιρροή, ιδίως μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στην εξουσία, την άνοδο της Κίνας και τον πόλεμο στην Ουκρανία. Μόνο το 42% των ερωτηθέντων θεωρεί την ΕΕ μία από τις τρεις ισχυρότερες δυνάμεις παγκοσμίως.

Παρά την αποχώρηση της Βρετανίας από την ΕΕ, οι νέοι Βρετανοί εμφανίζονται πιο θετικοί, με το 50% να αναγνωρίζει την ΕΕ ως σημαντικό παγκόσμιο παίκτη και το 73% να τάσσεται υπέρ της επιστροφής της χώρας στην Ένωση. Στην υπόλοιπη Ευρώπη, το 47% υποστηρίζει την ενίσχυση των σχέσεων ΕΕ–Βρετανίας.

Σε επίπεδο παγκόσμιας ισχύος, οι Ηνωμένες Πολιτείες αναγνωρίζονται ως υπερδύναμη από το 83% των ερωτηθέντων, με την Κίνα να ακολουθεί στο 75% και τη Ρωσία στο 57%.

Η έρευνα καταγράφει επίσης αυξανόμενη πολιτική πόλωση και διαφορές ανάμεσα στα φύλα. Οι γυναίκες σε Γερμανία, Γαλλία και Ιταλία τείνουν προς πιο προοδευτικές πολιτικές θέσεις, ενώ νέοι άνδρες σε Ελλάδα και Πολωνία παρουσιάζουν στροφή προς πιο συντηρητικές απόψεις.

Ο αριθμός των νέων που υποστηρίζουν περιορισμούς στη μετανάστευση έχει ανέβει αισθητά – από 26% το 2021 σε 38% το 2025.

Αν και οι νέοι Ευρωπαίοι δείχνουν γενικά εμπιστοσύνη στις δυνατότητες της ΕΕ, ένα 39% θεωρεί ότι η Ένωση δεν λειτουργεί με δημοκρατικό τρόπο. Μόνο το 6% δήλωσε ικανοποιημένο από τη λειτουργία της δικής του κυβέρνησης χωρίς ανάγκη για σημαντικές αλλαγές.

Η πλειοψηφία των νέων θεωρεί ότι η ΕΕ ασχολείται υπερβολικά με γραφειοκρατικές λεπτομέρειες και δευτερεύοντα ζητήματα. Οι προσδοκίες τους εστιάζονται σε ενίσχυση της άμυνας, στήριξη των επιχειρήσεων και περιορισμό του κόστους ζωής.

Η επικεφαλής του Ιδρύματος Tui, Elke Hlawatschek, σχολίασε ότι το ευρωπαϊκό όραμα –το οποίο εξασφάλισε ειρήνη, κινητικότητα και οικονομική πρόοδο– αντιμετωπίζεται πλέον ως βαρύ και αναποτελεσματικό.

Οι νέοι στην Ελλάδα, ειδικότερα, εκφράζουν την ανάγκη για ριζικές αλλαγές στο πολιτικό σύστημα και εμφανίζονται πιο επιφυλακτικοί απέναντι στην ΕΕ.

Παρά τη σημαντική στήριξη στην περιβαλλοντική δράση, μόνο το 33% των ερωτηθέντων πιστεύει ότι η προστασία του κλίματος θα πρέπει να προηγείται της οικονομικής ανάπτυξης, σε σύγκριση με 44% το 2021.

Περισσότερα:

Σοκ: Έβαλαν ηλεκτρικό σκούτερ σε καρουσέλ και παιδί εκτοξεύθηκε στον αέρα

Βρετανία: Τρεις νεκροί από συντριβή στρατιωτικού ελικοπτέρου

Μαζική επίθεση στην Αγία Πετρούπολη – Στόχαστρο το οικονομικό φόρουμ της Ρωσίας