Φοροαπαλλαγή-εξπρές για την πρώτη κατοικία

Σαρωτικές αλλαγές στις διαδικασίες απαλλαγής από φόρους για την απόκτηση πρώτης κατοικίας δρομολογεί το οικονομικό επιτελείο, σε μια προσπάθεια να διευκολύνει χιλιάδες πολίτες που αγοράζουν, κληρονομούν ή αποκτούν ακίνητο μέσω γονικής παροχής. Η μεταρρύθμιση αποσκοπεί στη δραστική μείωση της γραφειοκρατίας και την ψηφιοποίηση των διαδικασιών, ακολουθώντας μοντέλο «fast track».

Η νέα πλατφόρμα αναμένεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία μέχρι τον Νοέμβριο του 2025, στο πλαίσιο του γενικότερου ψηφιακού εκσυγχρονισμού της φορολογικής διοίκησης.

Στόχος: ταχύτερες μεταβιβάσεις και λιγότερα δικαιολογητικά

Σήμερα, όσοι επιθυμούν να κάνουν χρήση της απαλλαγής πρώτης κατοικίας καλούνται να προσκομίσουν πληθώρα δικαιολογητικών – από Ε9, ΕΝΦΙΑ και δηλώσεις εισοδήματος μέχρι συμβόλαια, τοπογραφικά και πιστοποιητικά οικογενειακής κατάστασης. Η πολυπλοκότητα της διαδικασίας οδηγεί συχνά σε αποθάρρυνση των πολιτών, ενώ επιβαρύνει και τους συμβολαιογράφους που χειρίζονται μεγάλο όγκο υποθέσεων.

Η σχεδιαζόμενη παρέμβαση περιλαμβάνει:

• Ενοποίηση των απαιτούμενων εγγράφων
• Αυτόματη άντληση στοιχείων από τις βάσεις δεδομένων του Δημοσίου (ΑΑΔΕ, Εργάνη, δήμοι)
• Επανεξέταση των όρων και προϋποθέσεων με βάση τις πραγματικές ανάγκες των φορολογουμένων και τις αντικειμενικές αξίες

«Στόχος είναι να περιοριστεί η χειροκίνητη συλλογή εγγράφων και να διεκπεραιώνονται οι μεταβιβάσεις ηλεκτρονικά, σε πραγματικό χρόνο», σημειώνει ανώτατο στέλεχος της φορολογικής διοίκησης.

Η ισχύουσα απαλλαγή – Ποιοι δικαιούνται και με ποιες προϋποθέσεις

Η απαλλαγή από τον φόρο μεταβίβασης για πρώτη κατοικία αποτελεί βασικό εργαλείο στήριξης για νέες οικογένειες. Προβλέπει φοροαπαλλαγή έως 200.000 ευρώ για άγαμους και έως 250.000 ευρώ για έγγαμους, με προσαύξηση 25.000 ευρώ για καθένα από τα δύο πρώτα παιδιά και 30.000 ευρώ για κάθε επόμενο.

Προϋποθέσεις για ένταξη:

• Ο δικαιούχος και η οικογένειά του δεν πρέπει να κατέχουν άλλο ακίνητο που καλύπτει τις στεγαστικές τους ανάγκες.
• Δεν πρέπει να έχει γίνει χρήση του ίδιου δικαιώματος απαλλαγής στο παρελθόν.
• Η κατοικία πρέπει να βρίσκεται στην Ελλάδα, ενώ ο αγοραστής να διαμένει μόνιμα ή να δηλώσει πρόθεση μόνιμης εγκατάστασης εντός διετίας.

Παράδειγμα: Έγγαμος με δύο παιδιά για αγορά πρώτης κατοικίας 320.000 ευρώ θα απαλλάσσεται για τα πρώτα 300.000 ευρώ και θα φορολογείται μόνο για τα υπόλοιπα 20.000 ευρώ με συντελεστή 3% (δηλ. 600 ευρώ).

Γονικές παροχές, κληρονομιές και οικόπεδα

Η απαλλαγή ισχύει και για κτηματομεταβιβάσεις μέσω κληρονομιάς ή γονικής παροχής υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις:

• Για κατοικίες: έως 200.000 ευρώ για άγαμους και έως 250.000 ευρώ για έγγαμους (πλέον προσαυξήσεων για τέκνα)
• Για οικόπεδα: έως 50.000 ευρώ (άγαμοι/ανήλικοι) και 100.000 ευρώ (έγγαμοι)
• Για γονικές παροχές: το αφορολόγητο όριο φτάνει τις 800.000 ευρώ, με πρόσθετες προσαυξήσεις για ανήλικα ή άγαμα παιδιά.

Στο αφορολόγητο μπορεί να περιλαμβάνεται και η αξία αποθηκευτικού χώρου ή θέσης στάθμευσης (μέχρι 20 τ.μ.) εφόσον αποκτώνται μαζί με την κατοικία.

Ένα μέτρο με κόστος, αλλά και σημαντικά κοινωνικά οφέλη

Το 2024, περισσότεροι από 31.900 φορολογούμενοι έκαναν χρήση της απαλλαγής, με το κόστος για τον κρατικό προϋπολογισμό να φτάνει τα 2,15 δισ. ευρώ. Αντίθετα, οι απαλλαγές για κληρονομιές και γονικές παροχές κόστισαν μόλις 7,7 εκατ. ευρώ, ενδεικτικό της μεγάλης σημασίας της πρώτης κατοικίας ως κοινωνικής προτεραιότητας.

Η σχεδιαζόμενη απλοποίηση δεν στοχεύει μόνο στην ελάφρυνση του πολίτη, αλλά και στη στήριξη της αγοράς ακινήτων σε μια περίοδο όπου οι τιμές αυξάνονται, το απόθεμα μειώνεται και η ιδιοκατοίκηση μοιάζει απρόσιτη για χιλιάδες νοικοκυριά.

Περισσότερα:

ΔΥΠΑ: Λήγει σήμερα (4/6) η προθεσμία για ενστάσεις στους προσωρινούς πίνακες του Κοινωνικού Τουρισμού για συνταξιούχους

Καύσιμα: Προς νέα άνοδο οι τιμές – Τι δείχνουν οι διεθνείς εξελίξεις

Τέλος στις αυθαιρεσίες των εργοδοτών – Τι αλλάζει