Επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα: Οι άνθρωποι κάνουν τη διαφορά

Γράφει ο Λάμπρος Μπέλεσης, Οικονομολόγος, Διευθύνων Σύμβουλος Achieve Performance Sa, Πρόεδρος ΠΑΕΛΟ, Μέλος ΔΣ ΕΒΕΑ

Πολλές φορές έχουμε αναφερθεί στην ανάγκη αξιοποίησης των χρηματοοικονομικών εργαλείων της διοικητικής λογιστικής, που βοηθούν μια επιχείρηση να παίρνει σωστές αποφάσεις, να βελτιώνει την κερδοφορία της και να περιορίζει τους επιχειρηματικούς της κινδύνους.

Ο Λάμπρος Μπέλεσης, οικονομολόγος, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Λογιστών και Οικονομολόγων

Business plans, budgets, κοστολόγηση, ανάλυση αποκλίσεων, χρηματοοικονομικοί δείκτες. Όλα απαραίτητα για μια σωστά οργανωμένη επιχείρηση. Αρκούν όμως; Μπορεί μια επιχείρηση να διαθέτει εξαιρετικό επιχειρηματικό σχέδιο, σύγχρονα πληροφοριακά συστήματα και επαρκή χρηματοδότηση, αλλά να μην πετυχαίνει τους στόχους της; Φυσικά και μπορεί. Γιατί υπάρχει ένας παράγοντας που συχνά υποτιμούμε, παρότι αποτελεί ίσως το σημαντικότερο κεφάλαιο κάθε επιχείρησης. Οι άνθρωποί της. Και εδώ αρχίζει ένας προβληματισμός που θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό για την ελληνική επιχειρηματικότητα. Επενδύουμε σε συστήματα. Επενδύουμε όμως στους ανθρώπους;

Στην Ελλάδα συζητάμε συνεχώς για επενδύσεις, χρηματοδοτήσεις, επιδοτήσεις, φορολογικά κίνητρα και ψηφιακό μετασχηματισμό. Πολύ σωστά. Αλλά μήπως ξεχνάμε κάτι βασικό; Ποιος θα τα υλοποιήσει όλα αυτά; Οι υπολογιστές; Τα επιχειρηματικά σχέδια; Οι ισολογισμοί; Ή οι άνθρωποι;

Το μοντέλο one man show

Γιατί ένα εξαιρετικό business plan, χωρίς τους κατάλληλους ανθρώπους να το εφαρμόσουν, κινδυνεύει να παραμείνει ένα ωραίο αρχείο στον υπολογιστή. Και αυτό δεν αφορά μόνο τις μεγάλες επιχειρήσεις. Αφορά κυρίως τις μικρομεσαίες, όπου πολλές φορές ο ίδιος ο επιχειρηματίας προσπαθεί να ελέγχει τα πάντα. Αποφασίζει, οργανώνει, εγκρίνει, παρακολουθεί και παρεμβαίνει σε κάθε λειτουργία. Το γνωστό μοντέλο του one man show. Μόνο που μια επιχείρηση δεν μπορεί να αναπτύσσεται διαρκώς με τις δυνατότητες ενός και μόνο ανθρώπου.

Κάποια στιγμή χρειάζεται ομάδα, κατανομή αρμοδιοτήτων και, κυρίως, εμπιστοσύνη. Και εδώ υπάρχει μια αντίφαση που συναντάμε συχνά στην ελληνική αγορά. Αναζητούμε ικανά στελέχη, τους ζητάμε πρωτοβουλίες, τους φορτώνουμε ευθύνες, αλλά όταν έρχεται η ώρα να τους δώσουμε πραγματικές αρμοδιότητες, αρχίζουν οι δεύτερες σκέψεις. Γιατί δεν μπορείς να ζητάς από τους συνεργάτες σου να αναλαμβάνουν ευθύνες, όταν δεν τους επιτρέπεις να παίρνουν αποφάσεις.

Στιγμιότυπo από Φοροτεχνικό – Λογιστικό γραφείο (EUROKINISSI/ΒΑΣΙΛΗΣ ΡΕΜΠΑΠΗΣ)

Η αποτελεσματική ηγεσία δεν είναι τίτλος. Είναι ικανότητα. Ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες επιχειρησιακής αποτελεσματικότητας είναι η ανάπτυξη αποτελεσματικής ηγεσίας. Και εδώ πρέπει να ξεκαθαρίσουμε κάτι. Ο καλύτερος εργαζόμενος δεν είναι απαραίτητα και ο καλύτερος προϊστάμενος. Ένας εξαιρετικός λογιστής, πωλητής, τεχνικός ή οικονομικός αναλυτής δεν σημαίνει ότι διαθέτει αυτομάτως τις ικανότητες να διοικήσει ανθρώπους. Η ηγεσία απαιτεί διαφορετικές δεξιότητες. Επικοινωνία, σωστή λήψη αποφάσεων, διαχείριση συγκρούσεων, ευελιξία, ανθεκτικότητα και δυνατότητα να εμπνέεις τους άλλους.

Ο πραγματικός ηγέτης δεν είναι εκείνος που απλώς δίνει εντολές. Είναι εκείνος που δημιουργεί τις συνθήκες ώστε οι συνεργάτες του να αποδίδουν καλύτερα. Και αυτό απαιτεί εκπαίδευση, αξιολόγηση και συνεχή ανάπτυξη. Τα ταλέντα υπάρχουν. Τα αναγνωρίζουμε; Πόσες φορές μια επιχείρηση αναζητά ένα νέο διευθυντικό στέλεχος στην αγορά, ενώ μπορεί να διαθέτει ήδη έναν άνθρωπο με σημαντικές δυνατότητες που δεν έχει αξιοποιήσει; Πόσοι εργαζόμενοι διαθέτουν ιδέες, δεξιότητες και ικανότητες που παραμένουν άγνωστες στη διοίκηση; Και πόσοι τελικά αποχωρούν, όχι επειδή δεν είναι ικανοί, αλλά επειδή δεν βλέπουν προοπτική εξέλιξης;

Η αξιοποίηση των ταλέντων δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο στην προσωπική εκτίμηση του επιχειρηματία ή του προϊσταμένου. Χρειάζεται οργανωμένη διαδικασία. Να γνωρίζουμε ποιοι διαθέτουν δυνατότητες εξέλιξης, ποιοι μπορούν να αναλάβουν περισσότερες ευθύνες και ποιοι χρειάζονται εκπαίδευση. Να δημιουργούμε ομάδες μελλοντικών ηγετών και να σχεδιάζουμε έγκαιρα τη διαδοχή σε κρίσιμες θέσεις.

Γιατί η αναζήτηση στελεχών πρέπει να αρχίζει πριν δημιουργηθεί το κενό και όχι όταν η επιχείρηση βρεθεί ξαφνικά χωρίς τον κατάλληλο άνθρωπο.

Στιγμιότυπo από Φοροτεχνικό – Λογιστικό γραφείο (EUROKINISSI/ΒΑΣΙΛΗΣ ΡΕΜΠΑΠΗΣ)

Επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα: Αξιολόγηση

Μετράμε την απόδοση ή απλώς σχηματίζουμε εντυπώσεις; Οι επιχειρήσεις έχουν μάθει να μετρούν οικονομικά αποτελέσματα. Τζίρους, κέρδη, κόστη, αποκλίσεις, ταμειακές ροές. Πολύ σωστά. Όμως με ποια κριτήρια αξιολογούν το ανθρώπινο δυναμικό τους; Γνωρίζουν πραγματικά ποιοι εργαζόμενοι συνεισφέρουν περισσότερο, ποιοι μπορούν να διαχειριστούν αποτελεσματικά έργα και ανθρώπους και ποιοι βοηθούν τους συναδέλφους τους να εξελιχθούν; Και κυρίως, διαθέτουν αξιόπιστα στοιχεία ή βασίζονται στην προσωπική εντύπωση;

Η σύγχρονη διοίκηση ανθρώπινου δυναμικού χρειάζεται σαφείς στόχους, μετρήσιμα κριτήρια, αξιοκρατία και ουσιαστική ανατροφοδότηση. Οι νέες τεχνολογίες μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά. Όμως η αξιολόγηση δεν πρέπει να μετατραπεί σε μια ακόμη γραφειοκρατική διαδικασία. Ούτε να περιορίζεται σε έναν βαθμό που θα καταχωρείται σε κάποιο πληροφοριακό σύστημα.

Σκοπός της αξιολόγησης δεν είναι απλώς να ξεχωρίσουμε τους καλούς από τους λιγότερο αποδοτικούς. Είναι να βοηθήσουμε τους ανθρώπους να γίνουν καλύτεροι.

Το κόστος που δεν εμφανίζεται πάντα στον ισολογισμό

Εδώ υπάρχει και μια καθαρά οικονομική διάσταση. Πόσο κοστίζει πραγματικά σε μια επιχείρηση η αποχώρηση ενός ικανού στελέχους; Δεν είναι μόνο το κόστος αντικατάστασης. Είναι η απώλεια εμπειρίας, τεχνογνωσίας, σχέσεων με πελάτες, ο χρόνος εκπαίδευσης του νέου εργαζομένου και η προσωρινή μείωση της παραγωγικότητας.

Αντίστοιχα, πόσο μπορεί να αυξηθεί η απόδοση όταν οι εργαζόμενοι εκπαιδεύονται σωστά, συνεργάζονται αποτελεσματικά και αισθάνονται ότι αναγνωρίζεται η προσφορά τους; Αυτά δεν είναι απλώς ζητήματα ανθρώπινων σχέσεων. Είναι ζητήματα επιχειρησιακής αποτελεσματικότητας. Και πρέπει να αντιμετωπίζονται με την ίδια σοβαρότητα που αντιμετωπίζουμε έναν προϋπολογισμό ή μια επενδυτική απόφαση.

Το πραγματικό crash test για κάθε επιχείρηση

Ας αφήσουμε για λίγο τις θεωρίες και ας κάνουμε έναν απλό έλεγχο στην επιχείρησή μας. Γνωρίζουμε ποιοι εργαζόμενοι διαθέτουν ηγετικές ικανότητες; Έχουμε σχεδιάσει ποιοι θα αναλάβουν κρίσιμες θέσεις τα επόμενα χρόνια; Διαθέτουμε αξιόπιστα στοιχεία για την απόδοση και την εξέλιξη των ανθρώπων μας;

Έχουμε οργανωμένα προγράμματα εκπαίδευσης και ανάπτυξης; Δίνουμε πραγματικές ευκαιρίες εξέλιξης ή θυμόμαστε τα ταλέντα μας μόνο όταν κάποιος υποβάλει την παραίτησή του; Αν οι απαντήσεις στα περισσότερα από αυτά τα ερωτήματα είναι αρνητικές, τότε μάλλον έχουμε έναν ακόμη σημαντικό τομέα στον οποίο πρέπει να επενδύσουμε. Και δεν χρειάζεται απαραίτητα να διαθέτουμε τεράστιους προϋπολογισμούς ή πολύπλοκα συστήματα. Χρειάζεται πρώτα απ’ όλα να αλλάξουμε νοοτροπία.

Χρηματιστήριο Αθηνών (ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ/EUROKINISSI)

Επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα: Τρία ερωτήματα που αξίζει να θυμόμαστε

Κλείνοντας, θα σταθώ σε τρία απλά ερωτήματα που θεωρώ ότι πρέπει να απασχολούν κάθε επιχειρηματία και κάθε διοίκηση κατά την επιλογή, αξιολόγηση και αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού. ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΤΗ ΔΟΥΛΕΙΑ; Διαθέτει τις γνώσεις, τις δεξιότητες και τις ικανότητες που απαιτούνται; ΘΕΛΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΤΗ ΔΟΥΛΕΙΑ; Έχει διάθεση, κίνητρα, ενδιαφέρον και πραγματική θέληση να συνεισφέρει; ΤΟΥ ΕΧΟΥΜΕ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΙ ΤΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΣΩΣΤΑ ΤΗ ΔΟΥΛΕΙΑ ΤΟΥ; Έχει τα κατάλληλα εργαλεία, την υποστήριξη, την εμπιστοσύνη και τις ευκαιρίες που χρειάζεται; Το τρίτο ερώτημα ίσως είναι και το δυσκολότερο.

Γιατί τα δύο πρώτα αφορούν κυρίως τον εργαζόμενο. Το τρίτο αφορά τη διοίκηση. Και πολλές φορές είναι ευκολότερο να αναζητούμε τις αδυναμίες των εργαζομένων παρά να αναγνωρίζουμε τις δικές μας διοικητικές αδυναμίες.

Οι επιχειρήσεις συνηθίζουν να μετρούν τα πάντα. Τζίρους, κέρδη, κόστη, αποκλίσεις και αποδόσεις. Μήπως όμως ξεχνούν να μετρήσουν το σημαντικότερο; Πόσες δυνατότητες των ανθρώπων τους αφήνουν καθημερινά αναξιοποίητες; Γιατί τελικά το μεγαλύτερο κόστος μιας επιχείρησης δεν είναι πάντα αυτό που εμφανίζεται στα λογιστικά της βιβλία. Είναι και η αξία που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν οι άνθρωποί της, αλλά δεν τους δόθηκε ποτέ η ευκαιρία.

Περισσότερα:

Η μείωση της ανεργίας στην Ελλάδα στην Τριμερή Κοινωνική Σύνοδο Κορυφής

Αγρότες: Νέα προθεσμία από την ΑΑΔΕ – Ποιοι πρέπει να υποβάλουν αίτηση έως τις 10 Νοεμβρίου (ΦΕΚ)

Πολυκατοικίες: «Μπλόκο» στην πώληση για απλήρωτα κοινόχρηστα – Τι αλλάζει για ιδιοκτήτες και διαχειριστές

Eurobank και Εθνική Τράπεζα μοιράζουν έως 200 ευρώ στους πελάτες τους – Πώς θα πάρετε τα δώρα